Structureel misbruik van geheimhouding ondermijnt de lokale democratie

Pro Krimpenerwaard maakt zich grote zorgen over de manier waarop in onze gemeente steeds vaker geheimhouding wordt opgelegd. Sinds het aantreden van de huidige burgemeester, als voorzitter van het college, is geheimhouding niet langer de uitzondering, maar steeds vaker de regel. Dit heeft grote gevolgen voor de democratie en voor wat u als inwoner wél en níet te horen krijgt.

Openbaar bestuur hoort open te zijn

In een democratie hebben inwoners het recht om te weten:

• welke besluiten worden voorbereid;
• waar hun belastinggeld naartoe gaat;
• welke afwegingen het gemeentebestuur maakt.

Geheimhouding mag alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij privacy, veiligheid of lopende onderhandelingen. In de gemeente Krimpenerwaard zien wij dat geheimhouding ook wordt toegepast op zaken die prima openbaar besproken kunnen worden.

Wat gebeurt er nu concreet?

Recent heeft de burgemeester opnieuw een klacht ingediend bij het Openbaar Ministerie (OM) tegen de fractievoorzitter van Pro Krimpenerwaard. De reden: hij zou de geheimhouding hebben geschonden door binnen onze fractie over onze zienswijze te praten over:

• de verkoop van de voormalige gemeentewerf in Schoonhoven;
• de nieuwe locatie van de brandweerkazerne.

Het ging hierbij om een vroege fase, waarin de gemeenteraad juist wordt gevraagd om wensen en bedenkingen mee te geven. Toch werd dit onderwerp geheim verklaard en wordt nu zelfs strafrechtelijk opgetreden.

Dit is niet de eerste keer

Eerder werd al eens aangifte tegen Pro Krimpenerwaard gedaan wegens vermeende schending van geheimhouding. Dat betrof de mogelijk hogere vergoeding in verband met de onteigening van diverse boeren in de gemeente.
Het OM heeft die zaak geseponeerd: er kwam géén strafzaak. Deze sepotbeslissing werd anderhalf jaar lang niet door deze burgemeester/college gedeeld met de raad.

Toch wordt nu opnieuw hetzelfde middel ingezet: aangifte bij het OM.

Voorbeelden van onnodige geheimhouding

De afgelopen jaren werden onder meer de volgende onderwerpen geheim besproken:

• een accountantsverklaring uit de gemeente Vlist i.v.m. de hogere vergoeding voor de gemeentesecretaris; de accountant kon toen de jaarrekening niet goedkeuren; in deze gemeente na jaren van geheimhouding afgerond;
• een bedrag van € 800.000 dat niet werd besteed aan de sportvereniging, waarvoor het bedoeld was;
• besluiten over zogenoemde ‘scheve huizen’;
• een privélening van € 20.000 om het Cultuurhuis open te houden en de gemeente verzaakte bij te springen; dit bedrag moest geheim blijven terwijl dit bedrag al in een openbare brief stond;
• € 200.000 betaald aan een exploitant na een rechtszaak;
• de verhuizing van de brandweer naar een andere locatie;
• de verkoop van gemeentelijk vastgoed.

In veel van deze gevallen gaat het om publiek geld, gemeentelijk bezit of besluiten die inwoners direct raken.

Wat is het probleem?

Door deze werkwijze:

• mogen raadsleden geen uitleg geven aan inwoners;
• durven raadsleden soms niet eens vrij te overleggen binnen hun eigen fractie;
• hangt er steeds de dreiging van aangifte bij het OM boven het politieke debat.

Dat maakt het werk van raadsleden bijna onmogelijk.

Onze rol als volksvertegenwoordigers staat onder druk

Wij zijn gekozen om ú te vertegenwoordigen, vragen te stellen en het college te controleren. Dat kan alleen als:

• openheid de norm is;
• geheimhouding echt uitzonderlijk blijft;
• strafrecht niet wordt ingezet bij politieke meningsverschillen.

Als alles geheim wordt verklaard, wordt de gemeenteraad monddood gemaakt en blijft u als inwoner buitenspel staan.

Wat wil Pro Krimpenerwaard?

Wij willen:

• dat openbaarheid weer het uitgangspunt wordt;
• dat geheimhouding alleen wordt gebruikt als het écht niet anders kan;
• dat raadsleden hun werk kunnen doen zonder angst voor aangiftes;
• dat inwoners weten wat er speelt in hun gemeente.

Dit gaat niet om één dossier.
Dit gaat om de gezondheid van onze lokale democratie.

Pro Krimpenerwaard blijft dit aankaarten – voor transparantie, voor controle en voor u als inwoner.